Medi Real Estate

Your Professional

09.09.2010

Geri Dön

Tapu Harçları Oranları

TAPU İŞLEMLERİNDE

UYGULANAN HARÇ ORANLARI 2008

Osman SARITAŞ

Gayrimenkul Danışmanı

osaritas@medi.biz.tr

+90 532 554 04 13

Harçlar Kanuna Ekli

(4) SAYILI TARİFE

AÇIKLAMASI

Tapu ve Kadastro İşlemlerinden Alınacak Harçlar

1-Tapu İşlemleri

KAYIT HARİCİ YERLER

1. Kayıt harici kalmış olan gayrimenkullerin tescilinden takdir olunan değer üzerinden,

(Binde 9)

Medeni Kanunun 713 üncü maddesindeki olağanüstü zamanaşımı ile (zilyetlikle) gayrimenkul kazanımı ve Kadastro Kanununun 22 nci maddesinde açıklanan tespit dışı kalan yerlerin tescili işlemi bu pozisyon kapsamında değerlendirilmelidir.

DOLDURULAN YERLER

2. Deniz, göl ve nehir kıyılarında izinli ve izinsiz doldurma suretiyle iktisap edilen yerlerin tescilinden takdir edilecek değer üzerinden,

(Binde 1260)

Deniz, göl ve nehir kıyılarında doldurma suretiyle oluşan araziler Hazineye ait kabul edildiğinden günümüzde doldurma suretiyle gerçek kişiler ile özel hukuk tüzel kişilerinin gayrimenkul iktisapları mümkün değildir.

İlgi: Tapu K. 8, Kıyı K.7

MİRASIN İNTİKALİ, BAĞIŞTAN RÜCU, VASİYETİN İNFAZI, PİYANGO VE İKRAMİYE

3. Gayrimenkullerin ve mülkiyetten gayri ayni hakların, kanuni ve mansup mirasçılara intikalinde, bağışlamadan rücularda ve vasiyetlerin infazında veya piyango ve ikramiye suretiyle iktisabında kayıtlı değer üzerinden,

(Binde 9)

Gayrimenkullerin ve mirasçılara intikali mümkün olan (intifa ve sükna dışındaki) üst, geçit, kaynak gibi mülkiyetten başka ayni hakların mirasçılara iştirak halinde veya doğrudan doğruya müşterek mülkiyet olarak intikalinde binde 9 oranında harç alınır. (İntikalin tescili için veraset ve intikal vergisinin tahakkuk ve tahsili beklenmemekle birlikte tescil tarihinden itibaren 15 gün içinde ilgili vergi dairesine bildirim yapılır ve intikali yapılan gayrimenkule veya hisseye isabet eden veraset ve intikal vergisi tamamen ödenmedikçe devir ve ferağı yapılamaz ve üzerinde herhangi bir ayni hak tesis edilemez.)

Rucü şartıyla yapılan bağışlamalarda bağışlananın bağışlayandan önce ölmesi halinde bağışdan rücu edilebilir. Bu rücu hakkı kullanılarak gayrimenkulün eski malik adına tescili istendiğinde,

Vasiyetnamelerin infazında,

Milli Piyango İdaresi’nin izniyle yapılan piyango çekilişlerinde ve ikramiye dağıtımlarının sonucunda talihlilere gayrimenkul isabet ettiği taktirde piyango ve ikramiye suretiyle iktisap edilen bu gayrimenkullerin talihliler adına tescilinde,

Yukarıdaki pozisyon oranında harç alınmalıdır.

İlgi: MK.599, TST.21, BK.242, MK.531

BAĞIŞ, İNTİFADAN FERAGAT, SÜRE DOLARAK İNTİFANIN TERKİNİ

4. Gayrimenkullerin ve mülkiyetten gayri ayni hakların bağışlanmasından, kanuni mirasçılar dışında intifa hakkından kuru mülkiyet sahibi lehine ivazsız feragat edilmesinde ve süreli intifa haklarında süre dolarak intifa hakkının sona ermesinde kayıtlı değer üzerinden,

(Binde 54)

Gayrimenkulün bağışlanması mümkün olduğu gibi, mülkiyetten başka ayni hakların da bağışlanması mümkündür. İvazsız (bedelsiz) surette mülkiyetten başka ayni hak (intifa, geçit, kaynak, üst hakkı) tesisi bağışlama anlamına gelir. İvazsız intifa hakkı tesisinde taşınmazın emlak beyan değerinin 2/3’ ünün binde 54’ü oranında harç tahsil edilir. (İvazsız olarak irtifak ve intifa hakları ile gayrimenkul mükellefiyeti tesisi ve bunlardan devri caiz olanların ivazsız devrine ilişkin resmi senetler dolayısıyla bu hakları edinenler ile devir alanlardan (2003 yılı için 4.640.000 TL.) maktu damga vergisi alınır.) Bağış harcının mükellefi lehine bağış yapılan kişidir. Bağışlama ivazsız bir iktisap olduğundan veraset ve intikal vergisinin tahsili için tescil tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde ilgili vergi dairesine bildirimde bulunmak gerekir Ayrıca bağış suretiyle iktisap edilen taşınmazların veraset ve intikal vergisi tamamen ödenmedikçe devir ve ferağı yapılamaz ve üzerinde herhangi bir ayni hak tesis edilemez (TKGM.Gn.1469).

Taşınmazın tümü değil de paylı olarak bağışlanmasında; harç matrahı, taşınmazın kayıtlı değerinden bağışlanan paya isabet eden miktar olacaktır.

Rehinle takyit edilmiş taşınmazların bağışlanmasında bağışlama yapıldığı anda borçtan hiç ödeme yapılmamış ise tümü, kısmen ödeme yapılmış ise kalanı beyan değerinden indirilir ve değerin artanı matrah kabul edilir (TKGM.Gn.1479).

İntifa hakkından kanuni mirasçılar dışında kalan kuru mülkiyet sahibi lehine ivazsız feragat halinde (emlak beyan değerinin 2/3’ünden az olmamak üzere) bildirilen değer üzerinden binde 54 harç alınır.

İntifa hakkı sahibinin bu hakkından kanuni mirasçı olan kuru mülkiyet sahibi lehine ivazsız feragat etmesi halinde sadece maktu terkin harcı tahsil ettirilmesi gerekmekte olup, diğer taraftan 7338 sayılı kanun uyarınca veraset ve intikal vergisi tarh ve tahakkukuna esas olmak üzere 213 Sayılı Vergi Usul Kanunun 150 nci maddesi gereğince durum ilgili vergi dairesine duyurulmalıdır.

Süreli intifa hakkında sürenin dolması halinde (taşınmazın emlak beyan değerinin 2/3’ünden aşağı olmamak üzere) bildirilen değer üzerinden kuru mülkiyet sahibinden binde 54 harç alınır.

İlgi: BK.234, MK.796

DALYAN VE VOLİ MAHALLERİ

5. Dalyan ve voli mahallerinin tescili, intikal, hibe, vasiyet, temlik ve sair tasarrufi muamelelerde takdir olunacak kıymet ve bildirilen bedelden yüksek olanı üzerinden,

(Binde 54)

Dalyan, balıkların toplu olarak geçtikleri sahil civarında ve belli bir yerde ağlarla çevrilen deniz ve göl üzerindeki avlanma alanıdır.

Voli Mahali (yeri), sahillerden deniz ve göle açılan ağların çevrelediği yerdir. Dalyan ve voli sahiplerinin deniz ve göllerin zemini üzerinde mülkiyet hakları olmadığı gibi bu yerlerde balık avlamaktan başka bir hakları da yoktur. Yürürlükteki mevzuata göre bu haklar yeniden kurulamamakla beraber, bu hakka konu olacak deniz ve ya göl kısmının idari yoldan Hazine adına tescilinden sonra 49 yıllığına kiralama veya daimi ve müstakil üst hakkı şeklinde aynı amacı karşılayacak haklar kurmak mümkündür.

İlgi: TST.62, MK.un Uygulama Şekli K.18, MK.827 vd.

İFRAZ – TAKSİM – BİRLEŞTİRME

6. a) İfraz veya taksim veya birleştirme işlemlerinde kayıtlı değerler üzerinden,

(Binde 9)

Bu fıkrada her ne kadar taksimden de söz edilmiş ise de taksim için harç oranını genel bir şekilde Binde 9 olarak kabul etmemek gerekir. Zira bu pozisyonun b ve c fıkralarında taksim konusu ayrıca ele alınmış ve ortak mülkiyetin oluşma biçimine göre ayırım getirilmiş ve ayrı oranlarda harç alınacağı hükme bağlanmıştır. Bu nedenle (a) fıkrasının sadece ifraz ve birleştirme için nazara alınması gerekmektedir. (Ayrıca, İfraz ve birleştirme beyannamelerine her yıl için maktu olarak belirlenen tutarda damga pulu yapıştırılması gerekir.) İfraz ve birleştirme harcı bu işlemlere giren parsellerin işlemden önceki değerleri üzerinden hesaplanır. İlgi: TST.65,75

MİRASÇILAR ARASI TAKSİM - İMAR ŞUYUUNDA TAKSİM

b.) Terekeye dahil gayrimenkullerin kanuni ve mansup mirasçılar arasında aynen veya ifrazen yapılacak taksimi ile imar parselasyon planları uygulama sonucu şuyuulanan parsellerin pay sahipleri arasında rızaen veya hükmen taksiminde kayıtlı değer üzerinden,

(Binde 9)

Taksim harcının oranı ortak mülkiyeti oluşturan sebebe göre değişmektedir. Ortak mülkiyet miras yoluyla oluşuyorsa, terekeye dahil taşınmazların iştirak halinde mülkiyet aşamasında iken kanuni veya mansup (atanmış) mirasçılar arasında yapılacak aynen veya ifrazen taksiminde Binde 9,

İmar uygulaması sonucu şuyulanan parsellerin paydaşlar arasında yapılacak aynen veya ifrazen taksiminde taşınmazların kayıtlı değerleri üzerinden binde 9 oranında harç alınır. Taksimin rızaen veya hükmen yapılması arasında fark yoktur.

İlgi: TST.70, MK.699,703, İmar K.18

DİĞER HALLERDE (MÜŞTEREK MÜLKİYETTE) TAKSİM

c.) Yukarıdaki fıkralar dışında kalan ve müşterek mülkiyete konu olanların rızaen veya hükmen pay sahipleri arasında aynen veya ifrazen taksiminde kayıtlı değer üzerinden,

(Binde 3.6)

Miras ve imar şuyulandırması dışında kalan satış, bağış trampa gibi bir hukuki işlem sonucunda müştereken iktisap edilen (veya müşterek mülkiyete geçilmiş olan) taşınmazların rızaen veya hükmen taksiminde, taşınmazların kayıtlı değerleri üzerinden binde 3.6 taksim harcı alınması gerekir.

(Şunu da önemle belirtelim ki, iki ve daha çok kişi tarafından bir kısım şayi payına sahip bulunulan taşınmazlardaki şayi payın, birisine bırakılması yolu ile her paydaşın bir taşınmazdaki paya sahip kılınması trampa olur. Bu işlemin taksim olabilmesi ve taşınmazdaki şuyulu halin giderilmesi için diğer pay sahiplerinin de taksime katılması gerekir Bu sağlanamadığı taktirde işlem, bir taşınmazdaki şayi payın diğerindeki payla trampası olacağından bu çeşit işlemlerden taksim harcı değil, trampa edilen paylar için beyan edilecek rayiç değerinden Binde 15 oranında harç alınması gerekir.

Şu kadar ki, muristen intikal eden ve terekeye dahil bulunan tam ve hisseli taşınmazların varisler arasında taksimini ve miras şirketinin tasfiyesini gerektiriyorsa, işleme muristen gayri pay sahiplerinin katılmasının aranılması gerekmez ve işlemin taksim olarak kabulü icap eder. Ancak, işlemin, varislerin tümü tarafından istenilmiş olması yahut Medeni Kanunun 676 ıncı maddesi uyarınca sözleşme yapılmış bulunması veyahutta mahkemece karara bağlanması gerekmektedir. Varislerden bir kısmının terekeye dahil taşınmazlardaki mevrüs (miras kalmış) paylarını karşılıklı değiştirmeleri ise taksim olarak düşünülemez).

İPOTEK TESİSİNDE

İPOTEK – BORÇ MİKTARININ DEĞİŞTİRİLMESİ

7. a.) İpotekle sağlanan borç miktarı üzerinden,

(Binde 3.6)

İpotek işlemlerinde tapu kütüğüne tescil edilen ipotek alacağının miktarı üzerinden binde 3.6 tapu harcı, binde 7.5 damga vergisi tahsil edilmektedir. Harç ve damga vergisini krediyi alarak ipotek yaptıran kişi ödemektedir. Bu da genelde gayrimenkul malikidir.

Kanuni ipoteklerde de harç ve damga vergisi oranı aynıdır. Ancak bu kez kanuni ipotek talebinde bulunan bu masrafları ödeyecektir. İpoteğin resmi senet veya taraflar arasında düzenlenen kredi sözleşmesine istinaden tesisi arasında fark yoktur.

Ziraat Bankası tarafından verilen tarımsal krediler nedeniyle tesis edilen zirai ipoteklerde binde 3.6 tapu harcı tahsil edilmektedir. Binde 7.5 damga vergisinden zirai ipoteklerde muafiyet vardır. Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankasınca çiftçiye, Tarım Kredi ve Satış Kooperatifleri ile birliklerine açılacak kredilerle bunlara ait ipotek muameleleri ile muhtaç çiftçiye yapılacak dağıtımlarla ilgili her türlü kağıtlar damga vergisinden muaftır (Bkz. Damga Vergisi K. 2 sayılı Tablo).

1581 sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanununun 19. maddesine göre ortakların kooperatifleriyle yapacağı her türlü işlemler ve kooperatif lehine yapacakları ipotek ve rehinler her türlü harç ve vergiden muaftır. Kooperatif bölge ve merkez birlikleri de yapacakları ipotek işlerinde harçtan, sermaye ve taşınmaz malları, satın aldıkları ve alacaklarını tahsil gayesi ile mülk edindikleri taşınmaz malları ve bunların borcunu ödeyen eski sahiplerine iadesi bütün vergi ve harçlardan muaftır.

T.Halk Bankasınca, esnaf kefalet ve sanatkar kooperatifleri ve ortaklarına ve bu kooperatiflerin kendi ortaklarına açacağı her çeşit kredi işlemlerine ilişkin ipotek işlemleri harca tabi olup, damga vergisinden muaftır.

Bankaların ipotek işlemlerinde bankanın ipotek sözleşmesinde verilen kredi tutarı belirtilmiş ise ipotek miktarı değil, bu kredi miktarı üzerinden harcın hesaplanması gerekir. İlgi: TST.30, MK.850

İpotekte borç miktarının değiştirilmesi: Önceden tesis edilmiş ipotek de borç miktarının arttırılması veya azaltılması mümkündür. Azaltılması sadece alacaklının yazılı istemine istinaden yapılır ve terkin harcı alınır. İlave suretiyle belirtme yapılır. Borç miktarının arttırılmasında (ilave ipotek yapılmasında) ise, bu durum esas sözleşmenin tadili (değişikliği) mahiyetinde sayılacağından Tapu Kanununun 26.maddesine göre resmi senet düzenlenmesi gerekecektir. Bu resmi senede istinaden ipotek sütununun düşünceler sütununda ilave şeklinde belirtme yapılır ve bu ilaveye bakılması için ipoteğin alacak miktarı sütununa bir işaret konur.

Örnek: D.B: 1.3.5

1-A İlave: Borç miktarı 1 milyar arttırılarak 11 milyar liraya çıkarılmıştır. Tarih. Yev.

Borç miktarının arttırılması halinde Harçlar Kanununa ekli 4. sayılı tarifenin 7/b pozisyonu gereğince sadece artan borç miktarı (yukarıdaki örnekte artan 1 milyar lira üzerinden) binde 3.6 tapu harcı ve binde 7.5 oranında damga vergisi tahsil edilir.

İPOTEKTEN KURTARMA - İPOTEĞE GAYRİMENKUL (TEMİNAT) İLAVESİ

b.) İpoteğe dahil gayrimenkullerden birisinin çıkarılarak başkasının ithalinde veya teminat ilavesinde borç miktarı üzerinden

(Binde 3.6)

İpoteğe dahil birden fazla gayrimenkullerden birinin veya birkaçının serbest bırakılması ve/veya mevcut ipoteğe bir veya birden fazla gayrimenkulün dahil edilmesi mümkündür.

a) İpotekten kurtarma: İpoteğe dahil gayrimenkullerden bir veya birkaçının serbest bırakılması (ipotekten kurtarılması) halinde ipotek alacaklısının beyanı alınarak tescil istem belgesi düzenlenir. Ancak müşterek ipotekten sonraki bir yevmiye ile ipotek dışı bırakılacak taşınmaz mal dışındaki taşınmazlar üzerinde tesis edilmiş ipotekler varsa onların yazılı muvafakatlarının alınması gerekir. Zira, taşınmazlardan birinin müşterek ipoteğin kapsamından çıkarılması ile diğer taşınmazların satılma riski artmaktadır. Müşterek ipotekten önce tesis edilmiş ipotek alacaklılarının ise muvafakatını almaya gerek yoktur. Zira taşınmaz satılsa dahi onların hakları müşterek ipoteğe göre öncelikli olacaktır. İpotek, serbest bırakılan gayrimenkulün kütük sayfasından terkin edilerek, diğer gayrimenkullerin sayfalarındaki (düşünceler sütunundaki) bu sayfaya yapılan yollama çizilir. İlave şeklinde yeni belirtme yapılır. Sadece terkin harcı alınır.

Örnek 1-A İlave: Müşterek ipotekten .. sayfadaki .. ada ... parsel serbest bırakılmıştır. Tarih-Yev.

b) İpoteğe gayrimenkul (teminat) ilavesi: İpoteğe yeni bir gayrimenkul ilave edilmesi halinde resmi senet düzenlenir ve binde 3.6 tapu harcı ile binde 7.5 damga vergisi tahsil edilir.

c) İpotek vadesinin uzatılması veya tenzili: Bu durumda tapu harcı alınmaz. Sadece binde 7.5 damga vergisi alınır. Vadenin üzeri kırmızı mürekkeple çizilir ve düşünceler sütununda ilave şeklinde açıklama yapılır.

Örnek: 1-A İlave: İpoteğin vadesi ..... ay/yıl uzatılmış (azaltılmıştır) Tarih-Yev.

d) Alacağın temlik ve ipoteğin devri: Tapu harcı alınmaz, sadece binde 7.5 damga vergisi alınır. Alacağın temliki noterce düzenlenmiş ise ayrıca damga vergisi de alınmaz.

e) İpotek kayıtlarının tadilini (değişikliğini) gerektiren diğer işlemler: Kanımızca tapu harcı alınmaz sadece binde 7.5 damga vergisi alınır. Değişiklik (tadil) ile düzeltme (tashih) farklı olduğundan ipoteğin tesisi sırasında yapılmış olan hataların tashihinde ise damga vergisi değil, onbinde 5 oranında tapu harcı alınır. Örneğin, faiz oranı değişikliği, tesis edilmiş ipoteğe serbest dereceden yararlanma hakkı tanınması gibi.

DERECE DEĞİŞİKLİĞİ

c.) Mevcut ipotek derecelerinin sonradan istenilen değişikliklerinde borç miktarı üzerinden,

(Binde 1.8)

Tesis edilmiş ipoteklerde mevcut ipotek derecelerinin sonradan değiştirilmesi, indirilmesi veya yükseltilmesi mümkündür. 1. derecede bulunan ipotek 3. dereceye indirilebilir. 3. derecede bulunan ipotek 1. dereceye yükseltilebilir. Derece ipoteğin esaslı unsurlarından olduğundan, derece değişikliğinde resmi senet düzenlenmesi gerekir.

Derece yükselmesinde yükselen ipoteğin yükseleceği yerde boş olan alacak miktarını da aşmaması gerekir. Aşması halinde aşan miktar için (yükselerek önüne geçtiği ipoteklerin) muvafakatını aramak zaruridir. Derece yükseltilmesi genelde serbest dereceden yararlanma hakkı bulunmayan ipoteğin, önündeki derece boşalınca oraya ilerlemesi için uygulanmaktadır.

Derece indirilmesi için, muvafakata gerek yoktur. Derece değişikliğinde değişen derece kırmızı mürekkeple çizilerek hemen üstüne yeni derecesi mavi mürekkeple yazılır. Ayrıca bu değişiklik ilave şeklinde ipoteğin düşünceler sütununda gösterilir.

Örnek: 3-C ilave: İpoteğin derecesi 1. dereceye yükseltilmiştir. Tarih-Yev.

Derecenin indirilmesi veya yükseltilmesinde ipotek alacağı miktarı üzerinden binde 1.8 harç, binde 7.5 oranında da damga vergisi tahsil edilir. (Not: İpotekte derece değişikliği günümüzde hemen hemen hiç uygulanamamaktadır. Bunun da nedeni harç ve damga vergisi toplamının yeni bir ipotek kadar olmasındandır. Bu oranlarda indirim yapılması gerektiği kanısındayız.)

İlgi: MK.870

GEÇİCİ TESCİL ŞERHİ (MUVAKKAT TESCİLLER)

8. Medeni Kanunun 1011 inci maddesi gereğince yapılacak tescillerde kayıtlı değer üzerinden,

(Binde 1.8)

Medeni Kanunun 1011 inci maddesinde ayni bir hakkının mevcut olduğu iddiasında bulunanlar ile tescil için aranan belgeleri eksik olanların geçici tescil şerhi (muvakkat tescil) verdirebileceği belirtilmiş, Tapu Sicil Tüzüğünün 58 inci maddesinde de bu geçici şerhin mal sahibi ve ilgililerin istemi veya mahkeme kararıyla yapılacağı açıklanmıştır. Her iki halde de istem belgesi düzenlenir. Geçici tescil şerhi ister mal sahibi ve ilgililerin isterse mahkeme kararıyla yapılsın binde 1.8 harç tahsil edilmelidir.

MAL REJİMİ SÖZLEŞMESİ – MAL ORTAKLIĞI - ŞUFA – İŞTİRA – VEFA – AİLE YURDU - ARTMİRASÇI ATANMASI

9. Mal rejimi sözleşmesi ve mal ortaklığının, mukaveleden mütevellit şufa, iştira ve vefa haklarının, aile yurtlarının, artmirasçı atanmasının sicile şerhi veya tescilinden kayıtlı değer üzerinden,

(Binde 5.4)

Medi Real Estate
Adres : Alaaddin Bulvarı Orduevi Karşısı Saray İşh No:37/306 Meram KONYA
Telefon : +90 332 351 59 29 - +90 332 350 06 70 Email : bilgi@medi.biz.tr